NHỮNG BÀI THUỐC TỐT CHỮA NỎI MÀY ĐAY

DANH Y ĐẤT VIỆT

Dòng họ nhiều đời chữa bệnh viêm da cơ địa

Nhắc đến dòng họ Nguyễn ở tỉnh Hải Dương người dân quanh vùng không ai không biết đến truyền thống hiếu học của dòng họ này,nhưng điều làm cho dòng họ nổi tiếng khắp trong và ngoài nước lại ở bài thuốc chữa bệnh viêm da cơ địa bí truyền.

Ban biên tập chuyên trang bacsiviemdacodia.com đã có cuộc trao đổi với Lương y Nguyễn Hữu Chung – Chủ tịch Hội đồng Khoa  học, Chuyên gia hàng đầu bệnh viêm da cơ địa về bài thuốc thần hiệu này:

Ban biên tập: Thưa Lương y, Viêm da cơ địa là một bệnh mãn tính khá phổ biến hiện nay,là người chuyên sâu nghiên cứu và điều trị các bệnh về da bằng đông y Lương y có thể cho biết khái quát về căn bệnh này?

Lương y Nguyễn Hữu Chung: Theo y văn chuyên ngành gọi bệnh là viêm da cơ địa hoặc chàm thể tạng là bệnh da mạn tính bệnh hay gặp ở những người có cơ địa dị ứng hay những người bị bệnh hen,viêm da dị ứng viêm da tiếp xúc,viêm mũi dị ứng.

Ban biên tập: Vậy Lương y có thể cho biết cách chữa bệnh này?

Lương y Nguyễn Hữu Chung : Hiện nay có hai phương pháp điều trị bằng tây y và đông y

Điều trị tây y: Thường dùng costicoid,nhóm thuốc giảm mẫn cảm và các vitamin nhóm A,B..kết hợp với các thuốc kháng sinh Histamin để cải thiện về bệnh lâm sàng.

Điều trị đông y:

- Thuốc bôi ngoài:làm khô vùng bị bệnh,kháng viêm và tiêu diệt sừng hóa.

- Thuốc uống trong:Tăng cường công năng khử độc của gan và hỗ trợ thận thải độc.

Điều trị theo phương pháp y học cổ truyền sẽ gặp ít tác dụng phụ,trên cơ sở biện chứng luận trị và lựa chọn lý pháp phương dược hợp lý sẽ chữa khỏi bệnh mà không tái phát.

Ban biên tập:Trên thực tế hiện nay có ai đang áp dụng phương pháp này chưa ạ?

Lương y Nguyễn Hữu Chung : Trên thực tế các thầy thuốc đông y mới chỉ chú trọng vào việc chữa bên ngoài mà chưa chú trọng vào nguyên nhân gây bệnh từ bên trong( công năng khử độc của gan và thải độc của thận).Có thể nói duy nhất có bài thuốc bí truyền của dòng họ Nguyễn ở Hải Dương là đáp ứng cả hai tiêu chí  bên ngoài và bên trong.

Ban biên tập:Xin Ông nói rõ hơn về bài thuốc này để độc giả biết chi tiết hơn

Lương y Nguyễn Hữu Chung : Thành phần bài thuốc gồm có bôi ngoài và uống trong

Bôi ngoài:Là hỗn hợp dung dịch Nghệ,lá trầu không và một số thành phần bí truyền khác:Tác dụng làm khô vùng tổn thương,sát trùng và làm tiêu vùng da bị bệnh,tái tạo tế bào da mới giúp làn da trở lại trạng thái ban đầu như chưa bị bệnh.

Uống trong: Thành phần thảo dược gồm:tang diệp;ô rô;phật phà…được cô thành cao có tác dụng hỗ trợ công năng khử độc tố của gan,đồng thời bổ thận giúp cho sự thải độc tố diễn ra ổn định và đạt hiệu quả tối đa là căn nguyên phòng ngừa bệnh tái phát trở lại.

Ban biên tập: Xin Ông cho biết ưu điểm của bài thuốc bí truyền của dòng họ Nguyễn.

Lương y Nguyễn Hữu Chung:Bài thuốc đi sâu vào biện chứng luận trị theo nguyên lý của đông y nên không có bất cứ một tác dụng phụ nào  cả với phụ nữ có thai và trẻ em (đối tượng dễ mắc bệnh này).Các phương pháp tây y thường để lại tác dụng phụ (sau khi khỏi một thời gian khi tái phát vùng tổn thương thường rộng hơn)

http://www.khoemoingay.vn/suc-khoe/canh-bao-hau-qua-cua-viec-lam-dung-corticoid.

Việc chữa trị đi sâu vào căn nguyên của bệnh nên khi đã điều trị khỏi bệnh sẽ không tái phát,hoặc tỉ lệ tái phát rất thấp( nếu tuân thủ đúng những yếu cầu khi sử dụng bài thuốc).

Với phương pháp bôi ngoài và uống trong bài thuốc có cách sử dụng tương đối đơn giản,bệnh nhân tự điều trị theo hướng dẫn mà không cần phải nằm viện hoặc đến khám trực tiếp(thích hợp với những người ở xa hoặc ở bên ngoài lãnh thổ Việt Nam).Thuốc uống được cô thành cao nên rất tiện dụng với những người đi làm  ít có thời gian sắc thuốc.

Ban biên tập:Xin Lương y cho biết về mức độ phổ biến của bài thuốc?

Lương Nguyễn Hữu Chung :Bài thuốc đã được truyền qua nhiều đời dòng họ Nguyễn,mỗi thời kì lại được điều chỉnh cho phù hợp với cơ địa da và tác nhân gây viêm da.Hiện chưa có số liệu thống kê chính thức nhưng theo đánh giá của tôi và một số đồng nghiệp thì đây là bài thuốc chữa viêm da cho nhiều người nhất và lâu đời nhất tại Việt Nam.

Ban biên tập: Bệnh viêm da cơ địa là bệnh ngày càng phổ biến và phức tạp vậy xin Lương y cho biết cách phòng chống bệnh này.

Lương y Nguyễn Hữu Chung :Quý vị có thể phòng bệnh viêm da cơ địa bằng những cách sau đây:

1.Hạn chế tiếp xúc hóa chất:Đeo găng tay khi rửa bát,giặt quần áo để không tiếp xúc trực tiếp với xà phòng và hóa chất tẩy rửa,dùng bồ kết,lá bưởi,chanh thay cho dầu gội đầu,dùng các loại sữa tắm trung tính.

2.Đối phó với thời tiết:

Tránh để cơ thể bị lạnh đột ngột,tránh tiếp xúc với phấn hoa và các dị nguyên gây dị ứng khác

3.Thận trọng khi sử dụng mỹ phẩm

Hạn chế tối đa việc sử dụng mỹ phẩm,trong trường hợp phải sử dụng thì nên sử dụng những mỹ phẩm quen dùng.Muốn thay đổi mỹ phẩm cần bôi thử trong một vùng da nhỏ xem có gây dị ứng,ngứa không thì mới dùng tiếp.

4.Cẩn thận với món ăn lạ

Một số người khi ăn đồ hải sản,đồ tanh,đồ cay nóng lập tức có triệu chứng viêm da thì cần kiêng hoàn toàn những loại đồ ăn này.

5.Khi bị bệnh tránh dùng các loại thuốc đông và tây y không có nguồn gốc xuất sứ rõ ràng trôi nổi trên thị trường dễ làm cho tình trạng bệnh phức tạp thêm rất khó cho quá trình điều trị.

Ban biên tập: Xin cảm ơn và chúc sức khỏe Ông

Sau khi Ban biên tập đăng nội dung cuộc phỏng vấn nhiều bạn liên lạc hỏi về số điện thoại và địa chỉ để được chữa trị bằng bài thuốc.Được sự đồng ý của Lương y Nguyễn Văn Tuấn - Người  kế thừa và phát triển bài thuốc bí truyền dòng họ Nguyễn chúng tôi xin công bố số điện thoại để quý vị tiện liên lạc 0934 498 286

ĐỌC THÊM
NHỮNG BÁC SĨ GIỎI CHỮA BỆNH NỎI MÀY ĐAY 

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI BỊ NỔI MÀY ĐAY

Những hiện tượng ban đầu chính là có những vùng da sẩn đỏ, ngứa và khó chịu. Mề đay là một phản ứng viêm của da, có cơ chế phức tạp, trong đó có sự can thiệp của chất trung gian hóa học chính là histamin. Tuy là một bệnh da phổ biến, rất dễ nhận biết nhưng lại khó phát hiện nguyên nhân dù đã làm đầy đủ các xét nghiệm. Có nhiều yếu tố gây bệnh (bên trong, bên ngoài cơ thể, cơ địa) và trên một bệnh nhân, nhiều khi không chỉ có một mà gồm nhiều yếu tố cùng kết hợp.

Diễn biến bệnh

Cấp tính: xảy ra đột ngột và biến mất nhanh sau vài giờ hoặc vài ngày, hay gặp ở người trẻ và nguyên nhân thường gặp là do thức ăn hoặc thuốc.

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI BỊ NỔI MÀY ĐAY

Mãn tính: kéo dài trên 6 tuần, đa số là tự phát (vô căn), trường hợp này phải dựa vào những nghiên cứu thật công phu, tỉ mỉ mới có thể tìm được nguyên nhân. Thuốc chống dị ứng chỉ giải quyết được triệu chứng tạm thời. Muốn điều trị hiệu quả thì cái chính là phải tìm cho ra nguyên nhân, đôi khi không mấy dễ dàng.

Các dạng mề đay

Mề đay thông thường: bệnh bắt đầu đột ngột, rầm rộ ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể với những sẩn phù có màu hồng, đặc biệt rất ngứa và có thể hợp lại thành mảng có giới hạn rõ lan rộng khắp người. Sau vài phút hay vài giờ thì lặn mất, không để lại dấu vết. Phát ban có thể lặn ở chỗ này và nổi ở chỗ khác.

Phù mạch (còn gọi là phù Quincke): nổi ban đột ngột làm sưng to cả một vùng (mí mắt, môi, bộ phận sinh dục ngoài, niêm mạc...), cho cảm giác căng nhiều hơn ngứa, có thể kèm theo nổi mề đay. Nếu phù ở lưỡi, thanh quản, hầu sẽ gây suy hô hấp, phải xử trí cấp cứu.

Da vẽ nổi: còn gọi là mề đay giả. Nếu dùng một vật đầu tù xát nhẹ lên da, vài phút sau, trên mặt da sẽ nổi gồ lên một vệt màu hồng. Có thể đi kèm nổi mề đay.

Ngoài ra mề đay còn có những dạng khác như: sẩn nhỏ, sẩn - mụn nước hay xuất huyết.

Mề đay hay phù Quincke có thể đi kèm với những triệu chứng toàn thân như: sốt, đau khớp, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu và nặng nhất là trụy tim mạch (sốc phản vệ) cần phải xử trí cấp cứu.

Điều trị bệnh mề đay

- Tốt nhất là loại bỏ yếu tố gây bệnh nếu biết.

- Tránh một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng. Tránh các chất kích thích như: gia vị, rượu, trà, cà phê...

Trong cơn cấp:

- Ăn nhẹ, giảm muối.

- Trường hợp gây ngứa, khó chịu nhiều, có thể dùng giấm thanh pha trong nước ấm (1 phần giấm 2 phần nước) để thoa hay tắm.

- Tránh dùng thuốc mỡ kháng histamin (phenergan) thoa vì dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ corticoides ít hiệu quả, có thể gây một số tác dụng phụ (nhất là khi thoa trên diện tích quá lớn).

Thuốc corticoides (uống hay tiêm) chỉ nên dùng trong điều trị mề đay cấp, nặng, kèm phù thanh quản. Một số trường hợp nổi mề đay do viêm mạch, mề đay do chèn ép không đáp ứng với các thuốc kháng histamin thông thường, không nên dùng để điều trị mề đay mạn tính tự phát.

Đối với mề đay mãn tính: vì thường có liên quan tới các bệnh lý bên trong nên bệnh nhân cần đến bác sĩ chuyên khoa khám, làm thêm các xét nghiệm cần thiết để tìm đúng nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp.

ĐỌC THÊM

NHỮNG THỰC PHẨM NÊN CHÁNH KHI BỊ NỔI MAY ĐAY 

CÁC DẠNG CỦA HIỆN TƯỢNG NỔI MÀY ĐAY

CÁC DẠNG CỦA HIỆN TƯỢNG NỔI MÀY ĐAY

Cấp tính: Xảy ra đột ngột và biến mất nhanh sau vài giờ hoặc vài ngày, hay gặp ở người trẻ và nguyên nhân thường gặp là do thức ăn hoặc thuốc.

Mạn tính: Kéo dài trên 6 tuần, đa số là tự phát (vô căn), trường hợp này phải dựa vào những nghiên cứu thật công phu, tỉ mỉ mới có thể tìm được nguyên nhân.

Thuốc chống dị ứng chỉ giải quyết được triệu chứng tạm thời. Muốn điều trị hiệu quả thì cái chính là phải tìm cho ra nguyên nhân, đôi khi không mấy dễ dàng.

CÁC DẠNG MÀY ĐAY

1. Mày đay thông thường

Bệnh bắt đầu đột ngột, rầm rộ ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể với những sẩn phù có màu hồng, đặc biệt rất ngứa và có thể hợp lại thành mảng có giới hạn rõ lan rộng khắp người. Sau vài phút hay vài giờ thì lặn mất, không để lại dấu vết. Phát ban có thể lặn ở chỗ này và nổi ở chỗ khác.

2. Phù mạch (còn gọi là phù Quincke).

Nổi ban đột ngột làm sưng to cả một vùng (mí mắt, môi, bộ phận sinh dục ngoài, niêm mạc...), cho cảm giác căng nhiều hơn ngứa, có thể kèm theo nổi mày đay. Nếu phù ở lưỡi, thanh quản, hầu sẽ gây suy hô hấp, phải xử trí cấp cứu.

3. Da vẽ nổi

Còn gọi là mày đay giả. Nếu dùng một vật đầu tù xát nhẹ lên da, vài phút sau trên mặt da sẽ nổi gồ lên một vệt màu hồng. Có thể đi kèm nổi mày đay.

4. Ngoài ra mày đay còn có những dạng khác như sẩn nhỏ, sẩn - mụn nước hay xuất huyết.

Mày đay hay phù Quincke có thể đi kèm với những triệu chứng toàn thân như sốt, đau khớp, rối loạn tiêu hóa, nhức đầu và nặng nhất là trụy tim mạch (sốc phản vệ) cần phải xử trí cấp cứu.

CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY NỔI MÀY ĐAY

1. Mày đay thông thường

a. Thức ăn: Những loại có thể gây dị ứng như sữa, trứng, cá biển, tôm cua, sò, ốc, phô mai, đồ hộp, mắm, tương, chao, sô-cô-la, rượu, bia. Các chất tạo màu thực phẩm và các chất bảo quản thực phẩm.

b. Thuốc: Có thể xảy ra ngay sau khi dùng lần đầu hoặc từ 5-10 ngày sau. Nổi mày đay đơn thuần hay có kèm với sốt, đau khớp, nổi hạch... Các thuốc thường gây dị ứng nổi mày đay là Pennicillin (nguy hiểm nhất), Aspirin, thuốc hạ nhiệt, các chất cản quang có chứa iod (trong chụp X - quang), thuốc ức chế men chuyển (điều trị cao huyết áp, suy tim), thuốc gây mê, huyết thanh, vaccin v.v...

c. Nọc độc: Ong, kiến, sâu bọ...

d. Kháng nguyên hô hấp: Rơm rạ, phấn hoa, bụi nhà, lông vũ, men mốc...

e. Nhiễm:

- Virus (viêm gan siêu vi B, C).

- Vi khuẩn (ở tai, mũi, họng; bộ phận tiêu hóa, răng, miệng, niệu sinh dục).

- Ký sinh trùng đường ruột (giun, sán, giun kim).

- Nấm (candida ở da, nội tạng).

2. Mày đay do tiếp xúc (với chất hữu cơ hay hóa học).

3. Mày đay vật lý

a. Da vẽ nổi.

b. Mày đay do vận động xúc cảm.

c. Mày đay do chèn ép, chấn động.

d. Mày đay do lạnh, nóng, nước, ánh sáng mặt trời.

4. Mày đay hệ thống

a. Bệnh chất tạo keo (luput đỏ...).

b. Viêm mạch.

c. Bệnh nội tiết (tiểu đường, cường giáp).

d. Bệnh ung thư.

5. Mày đay do di truyền

6. Mày đay tự phát (vô căn).

ĐIỀU TRỊ MÀY ĐAY

- Tốt nhất là loại bỏ yếu tố gây bệnh nếu biết.

- Tránh một số thức ăn, một số thuốc có thể gây dị ứng; Tránh các chất kích thích như gia vị, rượu, trà, cà phê...

Trong cơn cấp:

* Ăn nhẹ, giảm muối.

* Trường hợp gây ngứa, khó chịu nhiều, có thể dùng giấm thanh pha trong nước ấm (một phần giấm hai phần nước) để thoa hay tắm.

* Tránh dùng thuốc mỡ kháng histamin (phenergan) thoa vì dễ gây viêm da dị ứng. Mỡ corticoides ít hiệu quả, có thể gây một số tác dụng phụ (nhất là khi thoa trên diện tích quá lớn).

Hiện nay có một số thuốc chống dị ứng (thuốc kháng histamin) thế hệ mới không gây buồn ngủ, có thể sử dụng như:

Tên thuốc Liều dùng / ngày

Loratadine (Clarityne) 10mg x 1 viên.

Cetirizine (zyrtec) 10mg x 1 viên.

Acrivastine (Semprex) 8mg x 3 viên.

Astemizole (Hismanal) 10mg x 1 viên.

Thuốc corticoides (uống hay tiêm) chỉ nên dùng trong điều trị mày đay cấp, nặng, kèm phù thanh quản; Một số trường hợp nổi mày đay do viêm mạch, mày đay do chèn ép không đáp ứng với các thuốc kháng histamin thông thường; Không nên dùng để điều trị mày đay mạn tính tự phát.

Đối với mày đay mãn tính: vì thường có liên quan tới các bệnh lý bên trong nên bệnh nhân cần đến bác sĩ chuyên khoa khám, làm thêm các xét nghiệm cần thiết để tìm đúng nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp.

ĐỌC THÊM

NHỮNG BIỂU HIỆN CỦA HIỆN TƯỢNG NỎI MÀY ĐAY 

NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ BỆNH NỔI MÀY DAY

Tôi ngày nào cũng bị nổi mày đay khắp cả cơ thể, cũng đã được 1 năm rồi. Tôi đã đến khám BS và BS đã cho thuốc uống nhưng vẫn chưa khỏi . Xin hãy cho tôi biết cách điều trị như thế nao?

Trả lời:

NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ BỆNH NỔI MÀY DAY

Nguyên nhân bệnh mày đay, sự dãn mạch máu, gia tăng tính thấm thành mạch, sự thoát dịch của mạch và protein là do histamin. Histamin làm trung gian trong nhiều loại đáp ứng ở mô và tế bào. Nó cũng là một chất trung gian hóa học quan trọng nhất trong bệnh mề đay. Ngoài ra một số chất vận mạch như leucotrienes, prostaglandins, kinins và yếu tố hoạt hóa tiểu cầu cũng có một số vai trò, đang được đầu tư nghiên cứu tích cực. Còn một loại mày đay do cơ chế không miễn dịch. Cơ chế của mày đay này gồm rối loạn bổ thể, biến đổi chuyển hóa acid arachidonic và các tác nhân tác động trực tiếp trên dưỡng bào (tế bào mast).
Bạn nên đến khám tại các bệnh viện lớn để được khám bệnh kỹ, hỏi bệnh sử và làm xét nghiệm trong trường hợp mề đay mãn tính bao gồm công thức máu, thử chức năng gan, thận, định lượng bổ thể, xét nghiệm về bệnh chất tạo keo (collagen), huyết thanh chẩn đoán viêm gan siêu vi B và C, sinh thiết da trong trường hợp nghi ngờ viêm mạch mề đay, thử nghiệm phóng thích histamin của tế bào basophil.
Điều trị mày đay: loại bỏ nguyên nhân gây ra bệnh (cá biển, phấn hoa, thuốc sulphamide...) phối hợp với việc dùng thuốc kháng histamin (là một phương pháp được chấp thuận rộng rãi với các chuyên gia ngoài da) cho tới khi bệnh tự khỏi. Khi có triệu chứng phù họng, thanh quản đi kèm tiêm adrenalin dưới da (0.03mg – 0.05 mg trong dung dịch pha loãng 1/1000). Khi có thắt phế quản kéo dài thì phả truyền tĩnh mạch aminophyllin và dùng thuốc dạn phế quản dạng khí dung.
Điều trị bằng corticoides bắt đầu tác dụng chậm và không phải là lựa chọn hàng đầu cho phản ứng toàn thân. Nhưng nó được dùng để điều trị phòng ngừa các phản ứng kéo dài liên tục 30mg prednisolone/ngày và giảm liều dần trong 3 – 7 ngày.

Bệnh mày đay vừa phải kết hợp dùng thuốc với chế độ sinh hoạt hợp lý và phải kiên trì mới mau khỏi bệnh.

Chúc bạn sớm khỏi bệnh.

ĐỌC THÊM

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT HIỆN TƯỢNG NỔI MÀY ĐAY 

CÁCH TRỊ BỆNH NỔI MÀY ĐAY

Em đã bị nổi mày đay đã 2-3 tháng nay. Mặc dù em đã uống thuốc BENADRYL (do dược sĩ cho), nhưng vẫn không thấy hết. Các đốm cứ nổi rồi lại lặn, rồi lại nổi lên tiếp gây  ngứa rất khó chịu và bất tiện. Xin hãy chỉ cho em cách để trị dứt bệnh này, và những cách trị mẹo để không còn bị ngứa nữa.  (Tracy)

Đáp:Nổi mày đay là bệnh da dị ứng do nhiều nguyên nhân khác nhau có thể ở bên trong hoặc bên ngoài cơ thể gây ra như:
- Do thức ăn: trứng, nấm, tôm, cua, sò, ốc…
- Do thuốc: kháng sinh, Quinin…
- Do ký sinh trùng: giun, sán…
- Do côn trùng đốt: muỗi, rệp…
- Do tiếp xúc với cây lá, sâu bọ, phấn hoa, nước, gió lạnh.
- Do điều kiện  làm việc mệt nhọc, gắng sức, thay đổi cảm xúc.
Biểu hiện của nổi mày đay là ngứa, đây là triệu chứng chính xuất hiện cùng với các nốt sẩn, phù, kích thước khác nhau, khu trú ở một vùng hoặc rải rác khắp cơ thể. Các tổn thương mày đay có thể xuất hiện ở cả niêm mạc đường hô hấp gây khó thở hoặc ở niêm mạc dạ dày gây đau bụng…
Bệnh mày đay tiến triển thành từng đợt, mỗi đợt không quá vài ba ngày, có nhiều trường hợp bệnh tái phát liên tục trở thành mãn tính.
Điều trị: muốn điều trị dứt điểm phải tìm được nguyên nhân và loại bỏ nguyên nhân đó. Tuy nhiên việc tìm nguyên nhân nhiều khi rất khó vì vậy điều trị thường chia làm 02 giai đoạn.
Giai đoạn tạm thời: dùng các loại thuốc kháng Histamin tổng hợp một đợt 10-15 ngày như  Dimedron, Penegan, các thuốc giải mẫn cảm không đặc hiệu như Canxi Clorua, vitamin C.
Trường hợp của bạn ngoài những thuốc như trên trong giai đoạn cấp nên điều trị giải mẫn cảm đặc hiệu như dùng:
   + Histaglobin tiêm dưới da, mỗi lần 2mg , 3 ngày tiêm 1 lần. Đợt điều trị 6-8 lần tiêm.
   + Thuốc mát gan giải độc như Livcine 94, Hyposunphen.
   + Tránh ăn những chất kích thích và các thức ăn làm tăng bệnh.
Điều trị cơ bản như trên thường đạt kết quả tốt nhưng đòi hỏi phải kiên trì và lâu dài.
Sau khi điều trị tạm thời như trên mà không khỏi thì phải tìm nguyên nhân để có phương pháp loại bỏ nguyên nhân. Trong trường hợp này bắt buộc phải theo hướng dẫn của BS chuyên khoa.
ĐỌC THÊM
NHỮNG LƯU Ý ĐỐI VỚI BÀ MẸ SAU KHI ĐẺ

VÌ SAO BỊ NỔI MỀ ĐAY

Cháu năm nay 19 tuổi, sức khỏe bình thường nhưng không hiểu vì sao cháu rất hay bị nổi mề đay, xin quý báo hướng dẫn cách chữa. (Hoàng Mỹ Hương - Hà Nội)

- Nổi mề đay là bệnh hay gặp, là một tình trạng phản ứng của các mạch máu ở da, gây phù tại chỗ làm cho da nổi các nốt đỏ, láng và ngứa nhiều.

Mề đay do rất nhiều nguyên nhân gây ra, một số yếu tố thường dẫn đến bệnh có thể do dùng thuốc, các chất kích thích như rượu bia, thức ăn, nhiễm khuẩn, thời tiết cũng như sự căng thẳng về tinh thần.

Thông thường người mắc bệnh sẽ thấy ở trên da những nốt to hoặc nhỏ không đều nhau, ở bất cứ nơi nào trên cơ thể. Ngoài những dấu hiệu nhìn thấy được trên da, người bệnh còn cảm thấy rất ngứa, cũng có ít trường hợp không ngứa, một số khác thay vì ngứa lại có cảm giác như bị kim châm hoặc rát bỏng. Trường hợp nặng có thể bị nổi mề đay đột ngột ở da, đồng thời xuất hiện các triệu chứng ở hệ hô hấp như thở gấp, khó thở, giãn mạch ngoại biên gây hạ huyết áp, choáng váng, có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Mề đay xuất hiện trên da là do phản ứng miễn dịch của cơ thể, khi tiếp xúc với chất gây dị ứng thì lập tức cơ thể sẽ xảy ra phản ứng miễn dịch qua tế bào trung gian. Các chuỗi phản ứng này làm phóng thích histamin trong da, từ đó làm cho các mạch máu giãn nở, đồng thời làm gia tăng tính thẩm thấu của thành mạch, lớp bì sưng lên tạo các nốt ở ngoài da. Chính chất histamin này làm người bệnh thấy ngứa ngáy.

Tình trạng của bạn, nếu hay bị nổi mề đay, có thể bạn bị dạng mạn tính. Hiện có rất nhiều loại thuốc điều trị bệnh, bạn cần đi khám tại các chuyên khoa dị ứng để được điều trị thích hợp. Bạn cũng chú ý xem mình thường mắc bệnh sau khi ăn loại thức ăn nào hay vào thời tiết mùa nào... để phòng bệnh hiệu quả.

ĐỌC THÊM

TRIỆU CHỨNG DẪN ĐẾN NỔI MỀ ĐAY 

BỆNH NỔI MÀY DAY

Mùa nào thức nấy. Hè về, Hè về, chứng mề đay lại đến viếng nhiều người chúng ta. Ôi, ngứa! ngứa! ngứa!

Mề đay (urticaria, nôm na hives, wheals) hay xảy ra lắm. Cứ 100 người, đến 15-20 người (15-20%), trong suốt cuộc đời, thế nào cũng có lúc nổi mề đay, lắm khi nhiều lần. Phụ nữ dễ nổi mề đay hơn đàn ông. Mề đay đến thăm lứa tuổi 20 đến 40 thường nhất. Theo sử sách, chứng mề đay được nhận ra đầu tiên vào thời Celsus, 30 năm trước Thiên-Chúa giáng sinh.

Thủ phạm chính là những tế bào tên gọi mast cells, hiện diện tại nhiều cơ quan, ở cả da nữa, nhất là quanh các mạch máu. Chúng hiện diện rất nhiều nơi mí mắt, môi, da đầu. Mast cells chứa các chất gây ngứa, trong có histamine, chất quan trọng trong cơ chế gây các bệnh dị ứng.

Vô số tác nhân có thể khiến mast cells tiết ra các chất gây ngứa: thức ăn, thuốc dùng, côn trùng cắn (insect bite), các chất trong không khí vào cơ thể qua đường hô hấp, nhiễm trùng, một số bệnh nội thương trong cơ thể. Một số yếu tố vật lý cũng gây nổi mề đay. Vài cơ chế tác dụng cùng lúc trong chứng nổi mề đay: sự hiện diện của quá đông tế bào mast cells, mast cells tiết các chất gây ngứa nhiều hơn bình thường, cơ thể không kịp đào thải các chất gây ngứa, ...

Nhiều người chúng ta quen thuộc với chứng này lắm: có lúc, tự nhiên thấy nổi cộm trên da những vết ngứa hồng hồng, to nhỏ khác nhau, từ 2-5 mm tới hơn 30 cm. Chúng tròn tròn hay như những ráng mây chiều vần vũ, hình dạng khác nhau. Chúng có thể nổi lên ở khắp nơi. Có khi cùng lúc với những vết mề đay ngứa ngáy, mí mắt, môi cũng sưng vêu. Sưng mí mắt, môi, tai, ..., cùng lúc với những vết mề đay trên da, được gọi là angioedema (sưng phù mạch máu).

Khi nổi lên, các vết mề đay thế nào cũng ngứa, song nhiều ít còn tùy người. Chỗ da dầy như bàn tay, bàn chân thường ngứa nhiều hơn chỗ khác. Những vết mề đay biến đi trong vòng 6-18 tiếng (ít hơn 4 tiếng, nếu do các nguyên nhân vật lý), rồi lại mọc ở chỗ khác. Khi lặn, mề đay không để lại trên da vết tích gì. Thỉnh thoảng, ở trẻ con, vết tích của mề đay là những vết tim tím nơi mông và chân. Còn những chỗ sưng angioedema thường 2-3 ngày sau mới tan hết.

Mề đay cấp tính

Đau khổ vì mề đay, nhiều hay ít, kéo dài bao lâu?

Nếu bạn bị mề đay cấp tính (acute urticaria), bạn sẽ đau khổ không quá 4-6 tuần lễ (thường chỉ trong vòng 2-3 ngày). Mề đay cấp tính hay xảy ra ở người trẻ, thường là người có “máu” dị ứng (mang các bệnh suyễn, dị ứng mũi, ...).

Nguyên nhân của mề đay cấp tính có khi rất hiển nhiên:

- Do thức ăn: đêm qua vừa đi nhậu đồ biển (seafood) với bạn bè chẳng hạn.

- Do thuốc dùng: các thuốc chứa chất nha phiến (Tylenol số 2, Tylenol số 3, Vicodin, ...), thuốc trụ sinh (penicillins, sulfa, ...), thuốc Aspirin hoặc những thuốc “giảm đau không có chất steroid” (Advil, Ibuprofen, Aleve, ...). Người ta cho rằng những thuốc vừa kể làm các tế bào mast cells tiết ra nhiều histamine.

- Do sâu bọ, muỗi mòng chích, cắn (insect sting or bite): nay đang Hè, sâu bọ, muỗi mòng nhiều lắm, bạn nên cẩn thận. Bọ chó, bọ mèo (fleas) từ chó, mèo nuôi trong nhà cũng có thể là thủ phạm.

Tuy vậy, trong hơn nửa số người nổi mề đay cấp tính, người ta không tìm thấy nguyên nhân rõ rệt.

Mề đay cấp tính cho những vết ngứa lớn nổi cộm trên da, đôi khi có những chỗ sưng angioedema dưới da đi kèm. Có người nặng hơn, choáng váng, ngất xỉu do áp huyết xuống thấp trong lúc nổi mề đay cấp tính (gọi là cơn kích-xúc anaphylaxis).

Mề đay kinh niên

Sau 6 tuần lễ, nếu mề đay vẫn lưu luyến chưa rời xa bạn, sách bảo nó là thể kinh niên. Tương lai bạn ra sao? Sau một thời gian, mề đay kinh niên có khuynh hướng bớt dần. Nhưng 50% các trường hợp mề đay kinh niên sẽ thích người bệnh, và tiếp tục đến chơi với họ cả năm. Nếu nó mê bạn, nó có thể dai dẳng, theo đuổi bạn đến 20 năm.

Mề đay kinh niên thường chỉ nổi vào một lúc nào đó trong ngày, và khi nó đến, bạn chỉ bị vài vết cộm trên da, nhỏ hơn các vết của loại mề đay cấp tính. Kể cũng may, thường mề đay ít khi nổi vào những lúc ta đang bận hoạt động thể chất hoặc tinh thần.

Rất khó tìm nguyên nhân gây mề đay kinh niên. Trong một số nhỏ các trường hợp, bác sĩ tìm ra mề đay kinh niên gây do:

- Bệnh nhiễm trùng tại chỗ hoặc toàn diện, do vi trùng (bacteria), siêu vi trùng (virus), nấm (fungus), hoặc ký sinh trùng (parasites).

- Bệnh “lupus” (systemic lupus): một bệnh kỳ lạ, cơ thể tạo những kháng thể tấn công các cơ quan của chính mình, khiến chúng hư hoại.

- Bệnh tuyến giáp trạng (thyroid disease): bệnh cường hay suy tuyến giáp trạng (hyperthyroidism or hypothyroidism) đều có thể gây nổi mề đay.

- Các bệnh ung thư: ung thư máu (leukemia), ung thư hạch (lymphoma), ung thư ruột già, ung thư phổi, gan, buồng trứng.

Lại có nhiều loại mề đay gây do các nguyên nhân vật lý (physical urticaria): nổi lên ở chỗ da bị chà xát mạnh (firm stroking), hoặc chịu sức đè ép trong một thời gian dài (sustained pressure); nổi lên sau lúc ta tập thể dục, toát mồ hôi (exercise, sweating), khi ta ra nắng, hoặc tiếp xúc với nước, nước đá hay nước nóng. Loại mề đay do những nguyên nhân vật lý (lành, không đáng sợ) thường lặn sớm hơn loại gây do những nguyên nhân khác.

Nhưng trong hơn 75% các trường hợp mề đay kinh niên, nguyên nhân không tìm ra. Chứng mề đay kinh niên không rõ nguyên nhân có tên chronic idiopathic urticaria.

Định bệnh

Bao giờ cũng vậy, một triệu chứng có thể rất lành, hoặc là biểu hiệu của một bệnh rất độc. Vấn đề, làm thế nào ta phân biệt được nó là lành hay độc.

Khi đi khám bệnh vì nổi mề đay, xin bạn mạch lạch kể cho bác sĩ nghe bạn bị chứng mề đay đã bao lâu, thường nổi mề đay hoặc nổi nhiều hơn trong trường hợp nào (ăn một thức ăn, dùng một thuốc nào đó, khi ra nắng, lúc tập thể dục, ...). Vết mề đay, khi nổi lên, ở đâu, hình thù như thế nào, ở chơi với bạn bao lâu? (Những vết bất thường, hiện diện trên da liên tục ngày này sang ngày khác, thường không phải mề đay.)

Cùng với chứng mề đay, thời gian qua, bạn có những triệu chứng gì khác không: nóng sốt, xuống cân, đau sưng các khớp xương, ...? Bạn có đang bị bệnh nhiễm trùng: hư răng, sưng nướu răng, viêm các xoang quanh mũi, nhiễm trùng đường tiểu, ...? Các bệnh khác: cường hoặc suy tuyến giáp trạng, ung thư, ... Mang thai cũng có thể gây nổi mề đay: bạn có trễ kinh không?

Nhé, bạn cũng đừng quên đem theo tất cả những thuốc men, kể cả thuốc mua không cần toa bạn đang dùng ở nhà. Chuyện đời bao giờ chẳng hai mặt, thuốc men dùng chữa bệnh, song thuốc men có thể gây bệnh. Những thuốc chứa chất Aspirin như Alka-Seltzer, những thuốc chống đau nhức như Advil, Ibuprofen có thể gây mề đay, bạn chưa quên? Những thuốc có chất Penicillin, Ampicillin, Sulfa có thể gây nổi mề đay, bạn cũng còn nhớ?

Sau khi nghe bạn kể bệnh, bác sĩ sẽ thăm khám bạn. Đầu tiên, bác sĩ khám da trước để xác định có phải bạn nổi mề đay không đã. Nếu đúng là mề đay, nhìn những vết mề đay đang hiện diện, có khi bác sĩ đoán được những nguyên nhân lành gây mề đay sau đây:

- Vết nổi cộm trên da nhỏ, đường kính chỉ từ 1-3 mm, nhưng bao quanh bởi những khoảng đỏ lớn: có thể mề đay gây do sức nóng (chẳng hạn, khi bạn tắm nước nóng, hoặc khi bạn vận động khiến nhiệt độ cơ thể tăng lên) hoặc do nước (cholinergic or aquagenic urticaria).

- Mề đay nổi ở những vùng không che bởi quần áo: mề đay do ánh sáng hay khí lạnh (light or cold induced urticaria).

- Những vết mề đay lớn và dầy, ở nơi có sự chà xát hay đè nén: mề đay gây do đè nén (pressure), thí dụ mề đay ngang vùng thắt lưng do dây lưng quần thắt chặt trên da.

- Mề đay tại vùng tiếp xúc với chất có thể gây dị ứng (như ở đùi, vùng tiếp xúc với chùm chìa khóa kim loại để trong túi quần): mề đay do tiếp xúc (contact urticaria).

- Các vết mề đay dài: mề đay do gãi, chà xát (dermatographism), một chứng rất hay xảy ra.

Bác sĩ khám xem bạn có bị chứng mề đay do gãi hay chà xát bằng cách kẻ mạnh trên tay bạn, chờ vài phút, xem có vết mề đay nổi lên không. 

Sau da, bác sĩ sẽ khám các cơ quan khác, tìm những ổ nhiễm trùng (răng, nướu, viêm xoang, ...) hoặc dấu chứng của những bệnh nguy hiểm.

Trong chứng mề đay cấp tính (dưới 6 tuần), chúng ta không cần làm các thử nghiệm để cố tìm hiểu nguyên nhân gây mề đay, trừ khi bạn có thêm những triệu chứng bất thường khác như nóng sốt, xuống cân, đau sưng các khớp xương, ... Trường hợp mề đay kinh niên, sau khi hỏi bệnh và thăm khám cho bạn, song vẫn chưa rõ nguyên nhân nào gây mề đay, và để biết chắc chứng mề đay của bạn không gây bởi những nguyên nhân nguy hiểm, bác sĩ có thể sẽ cho bạn thử máu, thử nước tiểu, thử phân, và chụp phim ngực (chest X-ray: ta hay gọi “phim phổi”, nhưng đúng ra phải gọi “phim ngực”).

 Chữa trị

1. Mề đay cấp tính:

Các thuốc antihismines (thuốc có tác dụng chống chất histamine) như Chlor-Trimeton, Benadryl, Atarax, ... hay được dùng để trị mề đay cấp tính. Chlor-Trimeton, Benadryl mua bên ngoài không cần toa bác sĩ. 

Bạn mới nổi mề đay nhẹ và lười đi bác sĩ? Cũng được. Biết đâu, những vết mề đay sẽ lặng lẽ ra đi sau vài ngày. Hơi ngứa, bạn có thể dùng tạm những thuốc Chlor-Trimeton, Benadryl, trong lúc tìm nguyên nhân gây mề đay để tránh (chẳng hạn, ngưng dùng thuốc Aspirin, Advil, Nuprin, Aleve, ..., nếu đang dùng chúng; thử tránh ăn đồ biển một thời gian; tránh để sâu bọ, muỗi mòng cắn, đốt, ...). Nhớ cẩn thận, khi bạn lái xe hoặc làm việc với những máy móc nguy hiểm, vì các thuốc Chlor-Trimeton, Benadryl hay làm buồn ngủ. Chúng còn có thể gây khô miệng, bí tiểu, mờ thị giác (blurry vision), ù tai (tinnitus), chóng mặt, hồi hộp, bứt rứt, khó ngủ, hoặc các triệu chứng tiêu hóa khó chịu.

Nếu chứng mề đay của bạn nặng quá làm bạn mất vui, nếu bạn chán cảnh lái xe trong mơ do dùng các thuốc Chlor-Trimeton, Benadryl, hoặc nếu chứng mề đay của bạn đã kéo dài quá 4-6 tuần lễ, bạn nên đi khám bác sĩ. Nhớ đem theo thuốc bạn đang dùng và cho bác sĩ biết kết quả của sự dùng thuốc.

Sau khi hỏi bệnh và thăm khám kỹ lưỡng, có thể bác sĩ sẽ cho bạn dùng thuốc có tên Atarax, một trong những thuốc được xem rất hữu hiệu để chữa chứng mề đay, lại vừa túi tiền. Atarax thường cũng làm bạn lừ nhừ, song giống các thuốc Benadryl, Chlor-Trimeton, có khi trong vòng vài ngày, tác dụng buồn ngủ của thuốc sẽ bớt dần. 

Sau vài ngày, bạn vẫn chưa thực sự lai tỉnh, và muốn đổi thuốc, bác sĩ sẽ đổi sang những thuốc chống histamine mới không hoặc ít gây buồn ngủ: Allegra, Claritin, Clarinex, Zyrtec. Chúng được xem hữu hiệu ngang với Atarax. Thuốc lại tiện lợi, chỉ cần dùng 1-2 lần mỗi ngày. Phải cái chúng đắt (1 đến 2 Mỹ-kim một viên).

Khi chứng mề đay cấp tính của bạn nặng quá, thuốc antihistamine không ăn thua, có lẽ ta sẽ phải dùng thêm thuốc có chất steroid như Prednisone trong một thời gian ngắn, giúp bạn bớt ngứa.

Rồi, hai ta cùng ngồi chờ: mề đay dần biến mất trước 6 tuần lễ ư, bạn quả chỉ bị mề đay cấp tính; còn nó cứng đầu cứ tiếp tục xuất hiện ư, nó sang thể kinh niên.

2. Mề đay kinh niên:

Mề đay kinh niên nếu nhẹ, không làm phiền bạn mấy, sau khi tìm hiểu và biết nó lành, ta kệ nó, không cần chữa. Ta chỉ chữa khi nó gây bực bội, căng thẳng cho bạn.

Thuốc chính để chữa mề đay kinh niên cũng vẫn là các thuốc antihistamines (loại làm buồn ngủ, hoặc loại không làm buồn ngủ), như trong chứng mề đay cấp tính. Dùng đều, mà mề đay vẫn tiếp tục không để bạn yên, bác sĩ sẽ phải giở thêm những vũ khí khác: 

- Các thuốc H2 blocker như Tagamet, Zantac:

Những thuốc này thường được dùng trong các bệnh bao tử, khi dùng phối hợp với thuốc antihistamine, chúng tăng cường tác dụng của thuốc antihistamine.

- Thuốc Doxepin:

Doxepin thuộc nhóm thuốc chống sầu buồn (antidepressants), có tính chống mề đay rất mạnh. Đáng tiếc, thuốc hay gây buồn ngủ, mờ mắt, bí tiểu, khô miệng.

Doxepin có thể được dùng riêng để chống mề đay. Nhiều bác sĩ dùng Doxepin ban đêm, thuốc antihistamine loại mới, không hoặc ít gây buồn ngủ ban ngày để kiểm soát mề đay kinh niên và ngoan cố.

- Thuốc có chất steroid:

Trong những trường hợp mề đay kinh niên nặng và quá ngoan cố (refractory cases), bác sĩ có thể sẽ phải dùng đến bửu bối cuối cùng: chất steroid. Ở Mỹ, Prednisone là thuốc steroid hay được dùng, vì ít hại hơn các thuốc khác cùng loại. Prednisone dùng với lượng 20-30 mg cách ngày (ngày uống ngày nghỉ) cho đến khi chứng mề đay của bạn chịu đầu hàng, sau đó lượng Prednisone sẽ được giảm dần. Trong lúc chữa trị với Prednisone, ta vẫn tiếp tục thuốc antihistamine. Do tính độc hại, Prednisone không nên dùng mỗi ngày, chỉ nên dùng cách ngày, và bác sĩ sẽ cân phân bạn có thực sự cần đến loại vũ khí nặng này lâu hay không. 

Trong y học, một chứng có thể rất nhẹ, hoặc rất nặng, có thể cấp tính, hoặc kinh niên, có thể lành, hoặc do một nguyên nhân độc. Mề đay quả là một chứng đặc biệt, vì nó có thể là tất cả những thứ kể trên. Do vậy, sự định ra nguyên nhân và chữa trị mề đay sẽ tùy từng người bệnh, và nhận định của bác sĩ. May thay, trong hầu hết các trường hợp mề đay, nó lành và sự trị liệu cũng không khó khăn.
ĐỌC THÊM
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ BỆNH